×
×

شعر گویی و شعر خوانی امام رضا علیه السلام

در کتب روایی اشعاری از امام رضا(ع) ذکر شده که در قالب پند و اندرز، آرزوهای بلند، خودشناسی و... سروده یا خوانده شده است که به چند نمونه اشاره می کنیم:

انسان عاقل گناه نمی کند!
روزی مأمون نامه ای به امام رضا علیه السلام نوشت و در آن از ایشان خواست تا او را نصیحت کند.
امام در پاسخش چنین نوشت:
انک فـی دنیـا لـها مـده / یقبـل فیـهـا عمـل العامل
اما تری الموت محیطا بها / یسـلـب منـهـا امـل الامـل
تعجـل الذنب بـما تشتـهی/ و تامـل التوبـه من قـابل
والمـوت یاتـی اهله بغته / ما ذاک فعل الحازم العاقل
برای تو در دنیا مجال و مدت مشخصی وجود دارد که در این مدت اعمال آدمی پذیرفته می‌شود.
آیا مرگ را نمی بینی که چگونه این عمر را در چنبره خود گرفتار کرده و آرزوی هر آرزوکننده‌ای را تباه می‌کند؟
به دنبال دلخواه خود می‌روی و برای این کار به هر گناهی دست می‌زنی، ولی توبه از گناهان را به سال‌های بعد می‌اندازی!
بدان که مرگ ناگهان از راه می رسد و آن کس را که باید ببرد، می‌برد.
و این چنین گستاخی و گناه، کار هیچ عاقل دوراندیشی نیست. (۱)

دنیا ، سایه‌ای زودگذر
امام رضا علیه السلام درباره بلندی آرزوها و کوتاهی عمر در دنیا فرمود:
کـلنا نـامـل مـدا فی الاجـل / والـمنایا هـن آفـات الامــل
لاتغـرنـک ابـاطـیـل المنــی / والزم القصد و دع عنک العلل
انـما الـدنیـا کـظـل زائـل / حَـلَ فیـه راکــب ثـم َرحَــل
همه ما دوست داریم عمرمان طولانی شود، ولی مرگ آفت این آرزوست.
آرزوهای بیهوده، تو را مغرور نکند، بلکه همیشه اراده‌ی محکم داشته باش و بهانه‌ها را واگذار.
دنیا مانند سایه‌ای زودگذر است، که سواره‌ای در آن می‌آرامد و به زودی رخت سفر می‌بندد. (۲)

بهترین شعر درباره صبر
روزی مأمون به امام رضا علیه السلام عرض کرد:«بهترین شعری را که درباره بردباری سرورده اید، برای من بخوانید!»
امام فرمود:
اذا کـان دونـی مـن بلیـت بجـهلـه / ابیـت لنفـسـی ان تقابـل بالجـهـل
وان کـان مثلی فـی محلی من النهـی / اخـذت بحـلمـی کـی اجـل عن المثـل
وان کنت ادنی منه فی الفضل والحجی / عـرفـت لـه حـق الـتـقـدم والفضـل
هرگاه گرفتار کار جاهلانه‌ی کسی شوم، اگر او از من پست‌تر باشد، او را به نادانی‌اش وامی‌گذارم و به خود اجازه نمی‌دهم با سخنی ناآگاهانه با او مقابله کنم.
اگر از نظر عقل و درایت، همانند خودم باشد، با گذشت و بردباری با او رفتار می‌کنم تا از هم‌ردیف‌های خود برتر شوم.
و اگر او را از خود، برتر دیدم، حق تقدم و برتری او را رعایت خواهم نمود. (۳)

توجّه به عیوب خویشتن
ریان بن صلت می گوید:
امام رضا علیه السلام در مورد توجّه به عیوب خویشتن، این شعر را برای من خواند:
یعیب الناس کلـهـم زمـانا / و مـا لزماننـا عیب سـوانا
نعیب زماننا و العیب فینا / ولـو نطق الزمان بناهجانا
وان الذئب یتـرک لحم ذئـب / ویاکـل بعضنا بعضـا عیانا
لبسنا للـخداع مسـوک طیـب / فویـل للغـریـب اذا اتانا
همه مردم در صدد عیب‌جویی از زمانه هستند، ولی زمانه عیبی ندارد جز خود ما.
ما از زمانه عیب می‌گیریم، و حال آنکه عیب در ماست، و اگر زمان به سخن بیاید از ما بدگویی خواهد کرد.
هیچ گرگی گوشت گرگ دیگر را نمی‌خورد، اما بعضی از ما گوشت بعضی دیگر را آشکارا و بی‌پرده می‌خوریم.
آری، ما از خود، ظاهری دلفریب و خوش‌آیند می‌سازیم؛ پس وای بر غریبه‌ای که به سوی ما بیاید. (۴)

پانوشتها:
۱. شیخ مفید، الاختصاص، ص ۹۸
۲. عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص ۱۷۷- ۱۷۸
۳. بحارالانوار، ج ۴۹، ص ۱۰۷، ح ۲
۴. عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص ۱۷۷
منبع: قدس آنلاین

  • نویسنده
  • ۱۳۹۳/۵/۳۰ - ۹:۲۳
  • نظرات ۰

افزودن دیدگاه جدید

CAPTCHA
...
Fill in the blank.‎

پیشنهاد ما

این خون "بسیار سریع" دامان مجریان این رژیم را می‌گیرد
  • نویسنده
  • ۱۳۹۴/۱۰/۱۳ - ۱۱:۴۳
  • ۰ نظرات

رهبر معظم انقلاب اسلامی با محکومیت شدید قتل عالم مؤمن و مظلوم شیخ نمر گفتند: بدون تردید دست انتقام الهی گریبان سیاستمداران سعودی را خواهد گرفت.

×

دختران چگونه می‌توانند از سویی شاد بپوشند و از سویی بدون تبرّج در جامعه حضور داشته باشند
  • نویسنده
  • ۱۳۹۴/۹/۱ - ۱۰:۵۸
  • ۰ نظرات

چکیده:

×

چگونه دوری از گناه را در خود تقویت کنیم
  • نویسنده
  • ۱۳۹۴/۸/۲۷ - ۲۰:۳۹
  • ۰ نظرات

چکیده:

×

×